حسين مير حيدر

1

معارف گياهى ( فارسى )

[ ادامهء نام گياهان دارويى ] جوز القّى در كتب طب سنتى ايران « جوز القى » ، « حب الملوك » و « دندبرّى » نامبرده مىشود . ميوهء درختچه‌اى است كه درختچه را به فرانسوى Medicinier ، Purghere ، و Gros pignon d'Inde و Ricin d'Amerique و به انگليسى Jequirity ، Indian licorice ، Wild liquorice و Physic nut tree ، Purging nut tree و Spurge nettle و در برخى مدارك Sponge nettle و دانه‌اش را كه مصرف دارويى دارد Jequirity bean ، Purging nut و Physic nut نامند . گياهى است از خانوادهء Euphorbiaceae نام علمى آن Jatropha curcas L . و مترادف آن Curcus purgans Medic . مىباشد . مشخصات درختچه‌اى است كوتاه ، برگهاى آن پنجه‌اى با بريدگى بسيار و برگچه‌ها باريك و دراز . ميوهء آن در ابعاد يك فندق يا انجير و كمى بزرگتر ، پوست آن ضخيم و قسمت خارجى ميوه داراى چند برآمدگى است . رنگ ميوه زرد تيره است كه در داخل آن دانه‌هاى سمّى روغنى گياه قرار دارد . روى پوستهء سخت هر دانه را يك پوستهء نازك پوشيده كه رنگ آن تيره ولى داراى نقطه‌هاى بسيار كوچك سفيد است . اين پوسته در جريان بيرون آوردن دانه‌ها براى استفاده از دانه جدا مىشود و رنگ زرد تيرهء پوستهء سخت دانه بدون نقطه‌ها به چشم مىخورد .